Cần đồng bộ ngăn chặn hoạt động 'tín dụng đen'

(Chinhphu.vn) - Để ngăn ngừa hoạt động "tín dụng đen", các cơ quan chức năng cần đưa ra các giải pháp đồng bộ, từ tuyên truyền cho người dân, đến việc ban hành các chế tài mạnh đủ sức răn đe với lối làm ăn phi pháp.

Tín dụng đen giăng bẫy khắp nơi. Ảnh: Báo Thanh niên.

Hậu quả khó lường của "tín dụng đen"

Tại hội thảo giải cứu người nghèo khỏi “bẫy tín dụng đen” vừa được Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, các công ty luật và đơn vị liên quan phối hợp tổ chức, ông Vũ Anh Tuấn, đại diện cho một số nạn nhân của "tín dụng đen"  đã chia sẻ thủ đoạn lừa đảo của các tổ chức này.

Theo ông Tuấn, một trong những thủ đoạn mà các tổ chức tín dụng đen (thực chất là những người cho vay nặng lãi giấu mặt) hay áp dụng là các gia đình muốn vay tiền phải ký giấy chuyển quyền sử dụng đất cho các tổ chức tín dụng đen. Sau đó, các tổ chức này đem giấy chứng nhận quyền sở hữu đất đó cầm cố tại ngân hàng.

Đến khi tổ chức tín dụng đen vỡ nợ hoặc bỏ trốn, ngân hàng tiến hành thu hồi tài sản cầm cố thì chủ nhân đích thực của mảnh đất đó cũng như ngân hàng mới biết rõ tình trạng tài sản của mình.

Hậu quả là các gia đình có nguy cơ mất trắng tài sản, còn ngân hàng thì chịu rủi ro vì nợ quá hạn nhưng không thể xử lý được tài sản đảm bảo do đang có tranh chấp.

Thượng tá Trần Thị Thúy (Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an) cung cấp thông tin từ năm 2010 đến 2014, đã xảy ra hàng trăm vụ vỡ nợ lớn với thiệt hại lên tới hàng nghìn tỉ đồng.

Liên quan tới các vụ vỡ nợ là 41 vụ giết người, 318 vụ cố ý gây thương tích, 588 vụ cướp tài sản. Các đối tượng có tiền án, tiền sự, côn đồ hung hãn tụ tập thành băng nhóm bắt giữ người trái pháp luật để xiết nợ, đòi nợ thuê, truy sát con nợ…

Là người có kinh nghiệm tư vấn nhiều vụ việc tranh chấp, luật sư Nguyễn Thế Truyền (Công ty Luật hợp danh Thiên Thanh) phân tích đa số nạn nhân của tín dụng đen là người nghèo, khó khăn về tài sản thế chấp nên khó tiếp cận được nguồn vốn ngân hàng. Trong khi đó, theo quảng cáo của "tín dụng đen", việc vay vốn hết sức... "dễ dàng". Chính vì vậy, người vay dễ "mắc bẫy".

Theo bà Trần Thị Thúy, việc phát hiện và xử lý các vụ việc liên quan đến tín dụng đen mới chỉ là xử lý những hệ lụy của hoạt động tín dụng đen, chứ chưa thật sự có nhiều vụ việc tín dụng đen bị bắt và xử lý nghiêm từ gốc do vẫn còn kẽ hở quy định để các đối tượng lợi dụng cùng với sự thiếu hiểu biết của một bộ phần người dân nghèo.

Không những thế, bên cạnh các thủ đoạn tinh vi ép lên người vay, các tổ chức tín dụng đen còn được một số cán bộ có nghiệp vụ ngân hàng tiếp tay bằng cách giới thiệu về các dịch vụ vay tiền đáo hạn - vay nợ mới trả nợ cũ… khiến người dân dễ tin.

Triển khai đồng bộ các giải pháp

Bà Trần Thị Hồng Hạnh, Tổng Thư kí Hiệp hội Ngân hàng chia sẻ, do tín dụng đen là tín dụng ngầm ở thị trường phi chính thức, cả người đi vay và cho vay đều không xuất hiện, nên việc phát hiện xử lý rất khó khăn.

Trong khi đó, hiện nay Bộ luật Dân sự mới chỉ có quy định cấm cho vay nặng lãi, chứ chưa quy định chế tài xử lý hành vi này.

Điều 163 Bộ luật Hình sự quy định hành vi cho vay nặng lãi phải thỏa mãn 2 yếu tố "lãi suất gấp 10 lần lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định" và "có tính chất chuyên bóc lột" (tức là người sống bằng nghề cho vay nặng lãi và dùng nhiều thủ đoạn để ép buộc cho vay và trả nợ). Trên thực tế, cơ quan công an không dễ chứng minh và xác định được điều này.

Hơn nữa, theo Bộ luật Hình sự, tất cả các hành vi cho vay nặng lãi dù lớn hay nhỏ đều chỉ bị phạt cao nhất là 3 năm tù giam, nên tính răn đe không đủ mạnh.

Theo bà Hạnh, trong điều kiện chế tài hiện tại chưa đủ chặt chẽ và có tính răn đe cao, các giải pháp đưa ra chủ yếu là biện pháp phòng chống, ngăn ngừa.

Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch Công ty Luật BASICO đề xuất phương án các cơ quan chức năng cần sớm hoàn thiện các quy định minh bạch và đủ chặt chẽ với các cá nhân, tổ chức tín dụng. Hiện nay mới chỉ xử lý các trường hợp cho vay nặng lãi, các trường hợp sai trái và lừa đảo khác thì khó quy tội và cũng không bị xử phạt hành chính.

Đại diện Hiệp hội Ngân hàng cho rằng, phải củng cố và phát triển hoạt động của các tổ chức tín dụng phù hợp như Ngân hàng Chính sách xã hội, Quỹ Tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô… để hỗ trợ kịp thời nhu cầu vay vốn của tầng lớp dân cư thu nhập thấp.

Các tổ chức như Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Công đoàn, Đoàn thanh niên… nên kịp thời phát hiện và có biện pháp hỗ trợ những người có hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt các hộ nghèo, gia cảnh khó khăn.

Đại diện cơ quan phòng chống tội phạm chia sẻ, việc xử lý tổ chức tín dụng đen còn gặp nhiều khó khăn là do hiện nay chưa có văn bản pháp lý nào quy định quản lý hoạt động các hình thức tín dụng phi chính thức; cũng như trần lãi vay tối đa, chưa có cơ sở pháp lý nào ngăn chặn.

Việc phối hợp giữa các cơ quan tư pháp trong điều tra, truy tố, xét xử các vụ việc liên quan chưa kịp thời, thiếu thống nhất, ảnh hưởng đến sự nghiêm minh của pháp luật.

Việc cho vay vốn ở các ngân hàng còn nhiều thủ tục giấy tờ và điều kiện bắt buộc… cũng là một nguyên nhân khiến nhiều người tìm đến tín dụng đen để nhanh chóng giải quyết công việc.

Các đại biểu dự hội thảo cho rằng giải pháp chủ yếu vẫn là nâng cao công tác thông tin tuyên truyền, phổ biến pháp luật để nâng cao hiểu biết của người dân, từ đó kiên quyết không tham gia, tiếp xúc với các đối tác huy động vốn khi chưa nắm đủ thông tin.

Tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chỉ thị của Bộ Công an về quản lý đối với các hoạt động kinh doanh dịch vụ cầm đồ nhằm ngăn chặn các hành vi phạm tội liên quan đến dịch vụ cầm đồ, xử lý việc cho vay lãi nặng, bảo kê, đòi nợ thuê, xiết nợ…

Về lâu dài, cần phải hoàn thiện các quy định về giao dịch dân sự, thế chấp cầm cố tài sản, quy định chặt chẽ về hoạt động cầm đồ (thực chất là hoạt động cho vay nặng lãi). Các cơ quan chức năng cũng cần siết chặt các hoạt động cho vay, huy động vốn tự phát.

Anh Minh
Nguồn:http://baodientu.chinhphu.vn



TƯ VẤN TRỰC TUYẾN

Tư vấn trực tuyến Mobile : 043.990.9492 - 098.710.7668 - 091.223.6829

GĐ Nguyễn Thị Hải Hương Mobile : 091.309.0136

ẢNH QUẢNG CÁO